Pismo AUTYZM (ISSN 1644-5899) było jednym z najważniejszych przedsięwzięć edukacyjnych Fundacji Dom Rain Mana. Czasopismo poświęcone problematyce autyzmu i zaburzeń ze spektrum autyzmu ukazywało się systematycznie od początku pierwszej dekady XXI wieku i przez wiele lat pozostawało jedynym tego typu periodykiem wydawanym regularnie w Polsce. Wydawcą pisma była Fundacja Dom Rain Mana, której misją od początku działalności było upowszechnianie rzetelnej wiedzy o autyzmie oraz wspieranie osób w spektrum i ich rodzin.
Początki czasopisma przypadły na okres, gdy dostęp do specjalistycznych informacji był znacznie trudniejszy niż obecnie. Internet nie był jeszcze powszechnym źródłem wiedzy, a polskojęzycznych publikacji poświęconych autyzmowi ukazywało się niewiele. Fundacja dostrzegła potrzebę stworzenia miejsca, w którym rodzice, lekarze, psycholodzy, pedagodzy i terapeuci mogliby znaleźć aktualne informacje dotyczące diagnozy, terapii, edukacji i codziennego funkcjonowania osób z autyzmem.
Zespół redakcyjny
Redaktorem naczelnym pisma był prof. dr hab. Zbigniew Szot. W pracach redakcyjnych uczestniczyli również wybitni specjaliści zajmujący się problematyką autyzmu i zaburzeń rozwojowych: prof. dr hab. Hanna Jaklewicz, prof. dr hab. Jolanta Wierzba (redakcja naukowa) oraz mgr Ewa Szmytkowska, odpowiedzialna za opracowanie redakcyjne. W późniejszych latach w zespole współpracowali także inni autorzy i redaktorzy związani z działalnością Fundacji.
Charakterystycznym elementem każdego numeru była okładka autorstwa znanego artysty Marka Okrassy. Jego projekty nadały pismu rozpoznawalną oprawę graficzną i stały się ważnym elementem tożsamości wydawnictwa.
Tematyka publikacji
Na łamach AUTYZMU publikowano zarówno artykuły naukowe, jak i teksty o charakterze praktycznym. Czytelnicy mogli zapoznać się z wynikami badań prowadzonych w Polsce i za granicą, analizami dotyczącymi terapii, edukacji specjalnej, komunikacji, problemów zdrowotnych współwystępujących z autyzmem oraz funkcjonowania osób dorosłych w spektrum. Wśród autorów znajdowali się uznani badacze i klinicyści, m.in. Paul Shattock, Artur Krigsman, Hanna Jaklewicz, Alina T. Midro czy Zbigniew Szot.
Część publikowanych materiałów stanowiła rozszerzone wersje wykładów i prezentacji przedstawianych podczas konferencji naukowych organizowanych przez Fundację Dom Rain Mana. Dzięki temu pismo pełniło rolę pomostu między środowiskiem naukowym a rodzinami osób z autyzmem i praktykami pracującymi na co dzień z osobami w spektrum.
Liczba numerów i rozwój pisma
W ciągu niemal dwóch dekad działalności ukazało się 20 numerów czasopisma. Fundacja określała je jako półrocznik, a kolejne wydania dokumentowały zmieniające się podejście do autyzmu – od wczesnych dyskusji dotyczących diagnostyki i terapii po zagadnienia związane z dorosłością, samodzielnością i systemem wsparcia dla osób w spektrum.
Najważniejsze fakty
2001–2020
2001
Początek wydawania
regularne ukazywanie się pisma
20
Wydane numery
łącznie do 2020 roku
4+
Główni redaktorzy
zespół naukowy i redakcyjny
2020
Ostatni numer
zakończenie wydawania
Znaczenie dla środowiska
Dla wielu rodzin pismo było pierwszym źródłem uporządkowanej wiedzy o autyzmie. W okresie, gdy specjalistyczne publikacje były trudno dostępne, AUTYZM pomagał zrozumieć naturę zaburzenia, przedstawiał różne kierunki terapii oraz informował o nowych badaniach. Czasopismo przyczyniło się do budowania środowiska rodziców i profesjonalistów zainteresowanych nowoczesnym podejściem do autyzmu.
Fundacja prowadziła równolegle szkolenia, cykle spotkań edukacyjnych oraz konferencje naukowe, a pismo stanowiło naturalne uzupełnienie tej działalności. Publikowane artykuły były często wykorzystywane przez terapeutów, nauczycieli i studentów kierunków związanych z pedagogiką specjalną oraz psychologią.
Zakończenie wydawania i dziedzictwo
Ostatni numer pisma ukazał się w 2020 roku. Zakończenie wydawania było związane przede wszystkim z trudnościami organizacyjnymi i problemami z kolportażem. Nie oznaczało to jednak końca misji edukacyjnej Fundacji. Wiele najważniejszych artykułów opublikowanych w AUTYZMIE zostało udostępnionych w internetowej „Bazie Wiedzy” na stronie Fundacji Dom Rain Mana, dzięki czemu nadal służy rodzicom, specjalistom i osobom zainteresowanym tematyką autyzmu.
Fundacja zachowała również część egzemplarzy archiwalnych. Wybrane numery są nadal dostępne dla zainteresowanych czytelników po kontakcie z Fundacją.
Pismo AUTYZM pozostaje ważnym świadectwem rozwoju wiedzy o autyzmie w Polsce.
Przez blisko dwadzieścia lat dokumentowało ono zmiany w diagnostyce, terapii i podejściu do osób w spektrum, a jednocześnie integrowało środowisko rodziców, naukowców i terapeutów. Jego dorobek stanowi dziś cenne źródło historyczne i edukacyjne, pokazujące drogę, jaką przeszło polskie środowisko zajmujące się autyzmem od początku XXI wieku.
Źródła: Fundacja Dom Rain Mana – archiwum pisma AUTYZM, informacje redakcyjne i wydawnicze, numery archiwalne oraz materiały Fundacji dotyczące działalności edukacyjnej i konferencyjnej.